Οι «αμαρτωλές» τορπίλες!
Περί Αλός
Του Γεωργίου Απιδιανάκη
Αντιπλοίαρχος Π.Ν.
Το άρθρο δημοσιεύεται στο Περί Αλός
με την άδεια του συγγραφέως Γ.Α.
Ταχύτητα 42κόμβοι: Βεληνεκές: 4000μέτρα
Ταχύτητα 31κόμβοι: Βεληνεκές: 8000μέτρα
Ταχύτητα 28κόμβοι: Βεληνεκές: 10000μέτρα (εδώ τηρείται η ακολουθία της αύξησης)
Κεφαλή Μάχης: 300κιλά τροτύλης
Μέχρι την υλοποίηση της νέας παραγγελίας, το Ναυτικό κατέφυγε σε μια ενδιαφέρουσα μεθόδευση. Με την τοποθέτηση ενός διαφράγματος εντός των τορπιλοσωλήνων κατέστη εφικτή η στήριξη και η βολή των παλαιών τορπιλών διαμετρήματος 45,7εκ. τύπου Schwarzkopf A)05 οι οποίες βρίσκονταν σε αφθονία στα πολυάριθμα μικρότερα αντιτορπιλικά και τορπιλοβόλα, στο θωρηκτό Αβέρωφ και στο καταδρομικό Έλλη. Το 1929 πραγματοποιήθηκε με επιτυχία ένας αριθμός ανάλογων βολών από το υποβρύχιο Παπανικολής. Γι’ αυτό, σε μία παραγγελία τορπιλών 45,7εκ που ακολούθησε τέθηκε ως προϋπόθεση η δυνατότητα βολής τόσο από πλοία επιφανείας όσο και από υποβρύχια αλλά δεν υφίστανται περισσότερα στοιχεία για τη συγκεκριμένη παραγγελία.
Ταχύτητα 41κόμβοι: Βεληνεκές: 5000μέτρα
Ταχύτητα 28κόμβοι: Βεληνεκές: 11000μέτρα
Κεφαλή Μάχης: 340κιλά τροτύλης
Σύμφωνα με τον τότε Αρχηγό Στόλου Υποναύαρχο Καββαδία, το 1940 είχε εξασφαλισθεί η δυνατότητα μίας πλήρους επαναγέμισης κάθε υποβρυχίου και αντιτορπιλικού χωρίς να είναι σαφές αν για τα υποβρύχια αυτό αφορούσε αποκλειστικά τορπίλες 53,3εκ ή συνδυασμό με τορπίλες 45,7εκ.
Στα τύπου ΠΡΩΤΕΥΣ, λόγω του μεγάλου αριθμού των πρωραίων τορπιλοσωλήνων, επελέγη η προκαταβολική ρύθμιση δύο εκ των έξι πρωραίων σε χαμηλή ταχύτητα ώστε να είναι δυνατή η βολή σε μεγάλες αποστάσεις χωρίς απαίτηση «ημιεξολκής». Οι υπόλοιπες τορπίλες ήταν ρυθμισμένες σε υψηλή ταχύτητα. Στα τύπου ΚΑΤΣΩΝΗΣ όλες οι τορπίλες ήταν ρυθμισμένες σε υψηλή ταχύτητα. Μέχρι την αποδημία του Απριλίου 1941 τα υποβρύχια είχαν βάλλει συνολικά 20 τορπίλες. Το υποβρύχιο Πρωτεύς και τα αντιτορπιλικά Ύδρα και Ψαρά απολέσθηκαν μαζί με τους φόρτους που έφεραν. Κατά την αποδημία ένας απροσδιόριστος αριθμός τορπιλών καταστράφηκε σκόπιμα από τα συνεργεία της Αμφιάλης ώστε να μην κυριευθούν από τους Γερμανούς αλλά ένας επίσης άγνωστος αριθμός μεταφέρθηκε με το επιταγμένο εμπορικό Marit Maersk ή το πλωτό συνεργείο Ήφαιστος στη Μέση Ανατολή.
Στην Αλεξάνδρεια, η συντήρηση των τορπιλών λάμβανε χώρα στο συνοδό υποβρυχίων Κορινθία με πρόσθετη υποστήριξη από τα συνεργεία του βρετανικού συνοδού υποβρυχίων HMS Medway έως ότου το τελευταίο τορπιλίστηκε τον Ιούνιο του 1942. Μέχρι τις αρχές του 1943, τα ελληνικά υποβρύχια έβαλλαν επιπλέον 10 τορπίλες και τα Τρίτων και Γλαύκος είχαν απολεσθεί μαζί με τους φόρτους. Βέβαια, η τύχη των τορπιλών του Γλαύκος δεν είναι απόλυτα σαφής πέραν της βέβαιης απώλειας του συνόλου των κεφαλών μάχης όταν βομβαρδίστηκε στη Μάλτα η φορτηγίδα όπου φυλάσσονταν.
Το πρώτο εξάμηνο του 1943 σηματοδοτήθηκε από την έντονη δράση του υποβρυχίου Κατσώνης το οποίο έβαλλε μέχρι τον Ιούνιο 1943 11 συνολικά τορπίλες αλλά με μεγάλο αριθμό αφλογιστιών γεγονός που προκάλεσε τη μήνιν του κυβερνήτη του Αντιπλοιάρχου Βασίλειου Λάσκου. Η υπόθεση κινητοποίησε τα ελληνικά συνεργεία χωρίς να είναι γνωστή η περαιτέρω εξέλιξη της υποθέσεως. Το Κατσώνης τελικά βυθίστηκε με το σύνολο των 8 τορπιλών του. Τον Σεπτέμβριο του 1943, το αντιτορπιλικό Βασίλισσα Όλγα έβαλλε ανεπιτυχώς μία τορπίλη εναντίον του γερμανικού εμπορικού Pluto κατά τη μοναδική τορπιλική προσβολή από ελληνικό αντιτορπιλικό στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η ενεργοποίηση των υποβρυχίων Ματρόζος (12 τορπίλες) και Πιπίνος (8 τορπίλες) εντός του 1943 και η παραλαβή νέων αλλά και μεταχειρισμένων αντιτορπιλικών αύξησε τις ανάγκες σε τορπίλες. Η μερική απόσυρση την ίδια περίοδο των αντιτορπιλικών Κουντουριώτης και Σπέτσαι εξασφάλισε έναν μικρό αριθμό τορπιλών. Επίσης, στις αρχές του 1943 το Ελληνικό Ναυτικό κλήθηκε από τους Βρετανούς να εκτιμήσει τα περιθώρια αξιοποίησης των 12 ιταλικών τορπιλών που φέρονταν από το καταληφθέν υποβρύχιο Perla (μετέπειτα Ματρόζος) αλλά τα αποτελέσματα της έρευνας είναι άγνωστα. Εντός του 1943, η εξόριστη ελληνική κυβέρνηση προέβη τελικά σε παραγγελία ενός αριθμού βρετανικών τορπιλών τύπου ΜΚ-Χ**** και MK-VIII** με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά
ΜΚ-Χ**** (μόνο στα Πιπίνος - Ματρόζος):
Ταχύτητα 47κόμβοι: Βεληνεκές: 3000μέτρα
Ταχύτητα 43κόμβοι: Βεληνεκές: 5000μέτρα
Ταχύτητα 36κόμβοι: Βεληνεκές: 8000μέτρα
Ταχύτητα 29κόμβοι: Βεληνεκές: 12000μέτρα
Κεφαλή Μάχης: 300κιλά τροτύλης
Mark VIII** (όλα τα Υ/Β):
Ταχύτητα 45,5 κόμβοι: Βεληνεκές: 4570μέτρα
Ταχύτητα 41κόμβοι: Βεληνεκές: 6400μέτρα
Κεφαλή Μάχης: 300κιλά TORPEX
Μετά το 1944, μόνο το υποβρύχιο Πιπίνος εκτέλεσε ξανά τορπιλικές επιθέσεις βάλλοντας συνολικά 17 τορπίλες, ενώ σε αριθμό περιπολιών έφερε φόρτο 6 τορπιλών έναντι 8 προβλεπομένων προφανώς λόγω έλλειψης.
Στον προαύλιο χώρο του Ελληνικού Πολεμικού Μουσείου εκτίθεται μία τορπίλη 53,3εκ η οποία χαρακτηρίζεται ως «βρετανική τύπου Μ1937» προερχόμενη από το Παπανικολής. Η ένδειξη αφορά προφανώς στο έτος παραγγελίας και ενδεχομένως ο τύπος να αποδόθηκε αποκλειστικά στις ελληνικές τορπίλες λόγω των ελαφρώς διαφορετικών επιχειρησιακών χαρακτηριστικών. Η μονάδα πηδαλίων, όμως, όπως και άλλα στοιχεία δεν παραπέμπουν σε τορπίλη ανάλογη του τύπου Mk-VIII που βρισκόταν σε παραγωγή το 1937 οπότε το μυστήριο παραμένει!
Όπως προαναφέρθηκε, τα στοιχεία που έχουν εντοπιστεί μέχρι τούδε δεν είναι επαρκή για την πλήρη κάλυψη της υπόθεσης της διαχείρισης των ελληνικών τορπιλών. Ελπίζουμε η ιστορική έρευνα να αποδώσει μελλοντικά περισσότερα στοιχεία ώστε να εμπλουτισθούν οι γνώσεις μας για το πάντα ενδιαφέρον θέμα των ελληνικών υποβρυχίων στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
ΠΗΓΗ: Περί Αλός https://perialos.blogspot.com/2023/09/blog-post.html
ΠΗΓΕΣ
ΑΡΧΕΙΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΝΑΥΤΙΚΟΥ
ΒΛΑΣΣΗΣ Κ.: ΟΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, 1936-1940
ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ Ε.: Ο ΝΑΥΤΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ 1940 ΟΠΩΣ ΤΟΝ ΕΖΗΣΑ
ΜΗΤΡΩΟΝ ΥΠΟΒΡΥΧΙΩΝ ΤΥΠΟΥ ΠΙΠΙΝΟΣ
ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΑΓΟΡΑΣ ΥΠΟΒΡΥΧΙΩΝ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΤΕΥΣ
ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΑΓΟΡΑΣ ΥΠΟΒΡΥΧΙΩΝ ΤΥΠΟΥ ΚΑΤΣΩΝΗΣ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΤΟΡΠΙΛΛΗΣ WEYMOUTH 53,3EK ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ 1929
ΕΚΘΕΣΙΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΔΡΑΣΕΩΣ ΤΟΥ Β.ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟΝ 1940-1944
ΦΩΤΑΚΗΣ Ζ.: GREEK NAVAL POLICY AND STRATEGY, 1923-1932
CAMPBELL J.: NAVAL WEAPONS OF WORLD WAR TWO
BRANFILL-COOK R.: TORPEDO: THE COMPLETE HISTORY OF THE WORLD'S MOST REVOLUTIONARY NAVAL WEAPON
JANE’S FIGHTING SHIPS 1940













.jpg)
%20ERNESTO%20GIOVANNINI%20%CF%80%CE%BF%CF%85%20%CE%AD%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%B5%20%CF%84%CE%B7%20%CE%92%CF%8C%CE%BC%CE%B2%CE%B1%20%CE%92%CE%AC%CE%B8%CE%BF%CF%85%CF%82%20%CE%B5%CE%BD%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AF%CE%BF%CE%BD%20%CF%84%CE%BF%CF%85%20%CE%93%CE%9B%CE%91%CE%A5%CE%9A%CE%9F%CE%A3%20%CF%84%CE%B7%CE%BD%2021%CE%B7%20%CE%99%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%AF%CE%BF%CF%85%201941.jpg)





