ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ "ΠΕΡΙΠΛΟΥ" ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΝΩΣΤΟ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΣΠΑΝΙΟΥ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟΥ ΤΟΥ Β'ΠΠ

Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΠΕΡΙΠΛΟΥΣ τ.60 σελ. 35,

ΙΟΥΛ-ΣΕΠ 2007, έκδοση Ναυτικού Μουσείου Ελλάδος.

Αναδημοσίευση στο Περί Αλός με την έγκριση του ΝΜΕ.

 

Σεπτέμβριος 1944

Επιστροφή στην Πατρίδα
 

ΦΩΤΟ: Κρίστυ Ε. Ιωαννίδου

Το μέλος και φίλος του Ναυτικού Μουσείου της Ελλάδος, συγγραφέας, κος Βασίλειος Ιατρίδης, ανηψιός του ήρωα Κυβερνήτη στο Υ/Β ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ κατά τον πόλεμο, ανταποκρινόμενος στις ανακοινώσεις του «Περίπλου», μας απέστειλε ένα θαυμάσιο ντοκουμέντο που βρέθηκε στα αρχεία του θείου του.

Πρόκειται για ένα ανώνυμο ημερολόγιο με τίτλο «Επιστροφή στην Πατρίδα» και περιγράφει την τελευταία φάση της ξενιτιάς του Πολεμικού Ναυτικού, τον Σεπτέμβριο του 1944, όταν τα πρώτα βοηθητικά πλοία, υπό τον Μίλτο Ιατρίδη, συνοδευόμενα από αντίστοιχα Αγγλικά, προπορεύθηκαν του Ελληνικού Στόλου και κατευθύνθηκαν στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.

Ο συγγραφέας, προφανώς στρατεύσιμος, είχε μόλις μετατεθεί από το Αντιτορπιλικό «Κουντουριώτης» στα βοηθητικά του Στόλου FT12 - FT24 και ένιωσε εξαιρετική συγκίνηση όταν αντιλήφθηκε πως μ’ αυτά, υπό τον Ιατρίδη, θα πρωταντίκριζε ελεύθερη την σκλαβωμένη πατρίδα.

Δημοσιεύουμε μέρος του ημερολογίου μήπως και αναγνωρισθεί ο γραφικός χαρακτήρας και γίνει δυνατό να εντοπισθεί ο συγγραφέας. Θα ήταν πράγματι εξαίρετικό αν μπορούσε να συμβεί.

Ευχαριστούμε τον κ. Βασίλειο Ιατρίδη για την αγάπη και το ενδιαφέρον που εκφράζει έμπρακτα στο Μουσείο και το περιοδικό του.

«Περίπλους»

http://perialos.blogspot.gr/2013/10/blog-post_21.html


 

ΦΩΤΟ: Περίπλους, ΝΜΕ

ΦΩΤΟ: Περίπλους, ΝΜΕ

Σημείωση Περί Αλός:

Από το 2007 που δημοσιεύθηκε το παρόν, εξακολουθεί να αναζητείται ο συγγραφεύς του ημερολογίου. Αν κάποιος αναγνώστης γνωρίζει κάτι που θα βοηθούσε στην ανακάλυψη του αγνώστου συγγραφέως παρακαλώ ας επικοινωνήσει με το Περί Αλός perialos1@gmail.com ή απευθείας με το Ναυτικό Μουσείο Ελλάδος
τηλ. 210 45 16 264 e-mail: nme@ath.forthnet.gr και  hellenicmaritimemuseum@gmail.com 

 

ΥΠΟΒΡΥΧΙΟΝ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ (Υ-2) ΔΥΟ ΑΞΙΟΛΟΓΕΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΡΟΣΕΚΤΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

 

ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ ΥΠΟΠΛΟΙΑΡΧΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΡΟΥΣΣΕΝ Β.Ν.

ΒΗΡΥΤΤΟΣ 21/09/1943 & 24/12/1943

Περί Αλός

Του Τιμόθεου Μασούρα, Αντιναυάρχου

Π.Ν. (εα), Επίτιμου Αρχηγού Στόλου,

Γενικού Γραμματέα Ν.Μ.Ε.

Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΠΕΡΙΠΛΟΥΣ τ.60 σελ. 31,

ΙΟΥΛ-ΣΕΠ 2007, έκδοση Ναυτικού Μουσείου Ελλάδος.

Αναδημοσίευση στο Περί Αλός με την έγκριση του ΝΜΕ.

 

Το υποβρύχιο ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ

σε δοκιμαστικές πλεύσεις,

Toulon 1927.

ΦΩΤΟ: Αρχείο ΝΜΕ

ΔΥΟ ΑΞΙΟΛΟΓΕΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΡΟΣΕΚΤΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

Κατά την αναδίφηση των παλαιών αρχείων των Υποβρυχίων και συγκεκριμένα της δράσεως του Υποβρυχίου “Παπανικολής” Υ2 εντόπισα δύο ιδιαίτερες αναφορές του τότε Κυβερνήτη του Υποβρυχίου, Υποπλοιάρχου Νικολάου Ρουσσέν Β.Ν. προς τον τότε Ανώτερο Διοικητή Υποβρυχίων, Πλοίαρχο Παναγιώτη Κώνστα Β.Ν.

Ο Υποπλοίαρχος Νικόλαος Ρουσσέν Β.Ν. είχε παραλάβει καθήκοντα Κυβερνήτου του Υποβρυχίου από τις 9 Οκτωβρίου 1942 και είχε ήδη πολεμική δράση τεσσάρων πολεμικών περιπολιών και δύο ειδικών αποστολών.
Και οι δύο αναφορές συνετάχθησαν όταν το Υποβρύχιον “Παπανικολής” Υ2 βρισκόταν στη Βηρυττό, όπου είχαν καταφύγει - μετασταθμεύσει τα ελληνικά υποβρύχια λόγω της προέλασης των γερμανικών στρατευμάτων προς την Αλεξάνδρεια.
Οι δύο αναφορές έχουν τελείως διαφορετικά θέματα, ξεφεύγουν από τις τυπικές και καθαρά υπηρεσιακές/επιχειρησιακές αναφορές και οι δύο, όμως, εκφράζουν και διατυπώνουν έντονες ευαισθησίες και συναισθήματα του συντάκτου, ο οποίος καταβάλλει ιδιαίτερα υπεράνθρωπες προσπάθειες, αφ’ ενός να μην ξεφύγει από το καθαρά στρατιωτικό πνεύμα αφ’ ετέρου όμως να διατυπώσει με σαφήνεια τις σκέψεις και τους προβληματισμούς του με πραγματικά και χειροπιαστά στοιχεία.
Και από τις δύο αναφορές αναδύονται η αξιοπρέπεια, η φιλοπατρία, ο πατριωτικός εγωισμός και η συναδελφική αλληλεγγύη.

 

 

Ν Ι Κ Ο Λ Α Ο Σ  Ρ Ο Υ Σ Σ Ε Ν

Ο Νικόλαος Ρουσσέν γεννήθηκε το 1913 στην Αθήνα.

Το 1929 εισήχθη στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, από την οποία αποφοίτησε το 1933 ως μάχιμος σημαιοφόρος. Το 1937 προήχθη σε Ανθυποπλοίαρχο και το 1940 σε Υποπλοίαρχο.
Φοίτησε στη Σχολή Υποβρυχίων και έλαβε πτυχίο εξειδίκευσης Κυβερνήτου υποβρυχίων. Υπηρέτησε σε πλοία επιφάνειας, υποβρύχια και υπηρεσίες ξηράς.
Κατά το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, ως υποπλοίαρχος, υπηρέτησε αρχικά στο υποβρύχιο «Κατσώνης», με το οποίο έλαβε μέρος σε περιπολίες στην Αδριατική και στη συνέχεια στη Μέση Ανατολή στο Θ/Κ «Γ. Αβέρωφ».
Στις 10 Οκτωβρίου του 1942 ανέλαβε με επιτυχία την διακυβέρνηση του υποβρυχίου «Παπανικολής».

Ο Υποπλοίαρχος Ν. Ρουσσέν,

Κυβερνήτης του υποβρυχίου

«Παπανικολής» κατά την

περίοδο 1942-1944.

ΦΩΤΟ: Αρχείο ΝΜΕ

Τον Απρίλιο του 1944 ο Υποπλοίαρχος Ν. Ρουσσέν σκοτώθηκε κατά την επιχείρηση καταστολής της στάσης που είχε ξεσπάσει σε ορισμένα πληρώματα του Ναυτικού στην Αλεξάνδρεια.
Ο Ρουσσέν συμμετείχε στο άγημα εμβολής που είχε συγκροτηθεί με σκοπό να ανακαταλάβει τα ελληνικά πλοία.
Τιμήθηκε δύο φορές με τον Πολεμικό Σταυρό Β΄ Τάξης και δύο φορές με τον Πολεμικό Σταυρό Α΄ Τάξης καθώς και με το βρετανικό Σταυρό Διακεκριμένης Υπηρεσίας (Distinguished Service Cross) για τη δράση του στα υποβρύχια.
Μετά το θάνατό του προήχθη σε πλωτάρχη επ’ ανδραγαθία, του απονεμήθηκε το Μετάλλιο Εξαιρέτων Πράξεων ενώ το όνομά του δόθηκε τιμητικά σε δύο ελληνικά πολεμικά πλοία, ένα οχηματαγωγό και μια πυραυλάκατο.
http://perialos.blogspot.gr/2013/10/2.html

Τεχνικές και τακτικές καινοτομίες που υιοθετήθηκαν για πρώτη φορά από το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό Β΄ΜΕΡΟΣ

 

Β΄ ΜΕΡΟΣ

Περί Αλός

Του Ιωάννη Παλούμπη 

Αντιναυάρχου ε.α. Π.Ν.

Ομιλία που διεξήχθη στο ΝΜΕ, στις 21/1/2012, κατά την

διάρκεια της ημερίδας: «Το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό

μεταξύ της Εθνικής Ολοκλήρωσης και Τεχνολογικής

Εξέλιξης, 1821-1941». Δημοσιεύθηκε στο

περιοδικό «Περίπλους Ναυτικής Ιστορίας», τ. 77, σ. 14,

έκδ. του Ναυτικού Μουσείου Ελλάδος, ΟΚΤ. – ΔΕΚ. 2011.

Αναδημοσίευση στο Περί Αλός με την έγκριση του ΝΜΕ

…συνέχεια από το Α΄ΜΕΡΟΣ

Το ΔΕΛΦΙΝ καταπλέει στο Μούδρο και παραβάλλει στο Θωρηκτό

ΑΒΕΡΩΦ για να παρουσιαστεί ο Κυβερνήτης στον Αρχηγό

του Στόλου Υποναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη. ΦΩΤΟ:

Αλέξανδρος Μαδωνής, Γεώργιος Μαστρογεωργίου:

«Ελληνικά Υποβρύχια 1885-2010» (Κλειδάριθμος 2010) σελ.21

Η πρώτη τορπιλική επίθεση υποβρυχίου, ο Δελφίν στις 9-12-1912

Η Ελλάδα και κατ’ επέκταση το Πολεμικό της Ναυτικό υπήρξε πρωτοπόρα και στην καθιέρωση των υποβρυχίων ως μέρος του πολεμικού της στόλου.
Το πρώτο ελληνικό υποβρύχιο «Δελφίν» κατέχει επαξίως την παγκόσμια πρωτιά υποβρυχίου που έλαβε μέρος σε πολεμικές επιχειρήσεις και έβαλε και την πρώτη τορπίλη από θέση καταδύσεως.
Παραγγέλθηκε στα γαλλικά ναυπηγεία Σνάϊντερ τον Σεπτέμβριο του 1910. Το εκτόπισμα του σκάφους ήταν 310 τον. στην επιφάνεια και 460 σε κατάδυση. Έφερε 4 τορπιλοσωλήνες έξω από το ανθεκτικό σκάφος, κάτω από το ξύλινο κατάστρωμα 2 πρώρα και 2 πρύμα διατεταγμένους με γωνία 5 μοιρών ως προς το διάμηκες.
Έφερε επίσης 1 τορπιλοσωλήνα εντός του σκάφους στο πρωραίο διαμέρισμα και μία εφεδρική τορπίλη.
Εντάχθηκε στον ελληνικό στόλο στις 5 Οκτωβρίου 1912, την ημέρα του απόπλου για τους Βαλκανικούς Πολέμους.
Στις 9 Δεκεμβρίου 1912 βρέθηκε σε κατάδυση κοντά στα Μαυρονήσια, βορείως της Τενέδου, μπροστά στην είσοδο των Δαρδανελίων.
Στην περιοχή του το τουρκικό εύδρομο «Μετζητιέ» με τέσσερα τουρκικά αντιτορπιλικά συνεπλάκη με τα τέσσερα ελληνικά «Θηρία» Λέων–Αετός–Ιέραξ–Πάνθηρ. Θέλοντας να συμβάλλει στην απαγκίστρωση των ελληνικών πλοίων από την απειλή που συνιστούσε γι αυτά το «Μετζητιέ» ο κυβερνήτης του Δελφίνος Πλωτάρχης Στέφανος Παπαρρηγόπουλος εκτόξευσε τορπίλη εναντίον του τουρκικού ευδρόμου.
Η τορπιλική αυτή επίθεση ανεπιτυχής ως προς το αποτέλεσμα, παρέμεινε ως η πρώτη παγκοσμίως επίθεση διενεργηθείσα υπό πολεμικές συνθήκες από θέση καταδύσεως.
Μετά την επίθεση το υποβρύχιο καταδιώχθηκε από τα τουρκικά αντιτορπιλικά με συνέπεια να καταδυθεί σε μεγάλο βάθος και να προσαράξει στο βυθό. Αργότερα για να απελευθερωθεί αναγκάσθηκε να αφήσει τα μολυβένια βάρη ασφαλείας του με αποτέλεσμα την αποστέρηση της δυνατότητας συμμετοχής του στις λοιπές επιχειρήσεις μέχρι το τέλος των Βαλκανικών Πολέμων.

Η πρώτη πτήση ναυτικής συνεργασίας στις 24 Ιανουαρίου 1913

Η ναυμαχία της Λήμνου που έλαβε χώρα στις 5 Ιανουαρίου 1913 είχε επιφέρει σημαντικά πλήγματα στον τουρκικό στόλο. Ο Ναύαρχος Κουντουριώτης έχοντας μόνιμο αγκυροβόλιο στον Μούδρο της Λήμνου αδημονούσε λόγω ελλείψεως πληροφοριών σχετικά με τον τόπο παραμονής και την κατάσταση του τουρκικού στόλου.
Το υδροπλάνο τύπου ASTRA που είχε προμηθευθεί τον Νοέμβριο του 1912 το Ναυτικό και είχε προωθηθεί στον Μούδρο στη διάθεση του Αρχηγού του Στόλου αδυνατούσε να αποθαλασσωθεί παρ’ όλες τις προσπάθειες του Γάλλου τεχνικού του εργοστασίου κατασκευής που το συνόδευε, το συντηρούσε και το πιλοτάριζε.
Έτσι ο Ναύαρχος ζήτησε και του έστειλαν ένα Maurice Farman στο οποίο είχε προσαρμοστεί σύστημα προσθαλάσσωσης με πλωτήρες αντί του συστήματος τροχιοδρόμησης με ρόδες. Χειριστής του αεροσκάφους ήταν ο Υπολοχαγός Μιχαήλ Μουτούσης και παρατηρητής τοποθετήθηκε ο, μετέπειτα άσος της Ναυτικής Αεροπορίας Σημαιοφόρος, τότε, Αριστείδης Μωραϊτίνης, Ύπαρχος του τορπιλοβόλου 15.

Στις 24 Ιανουαρίου 1913 το υδροπλάνο αποθαλασσώθηκε από τον Μούδρο πέταξε πάνω από τη χερσόνησο της Καλλίπολης και ενετόπισε τον τουρκικό στόλο στο αγκυροβόλιο του Ναγαρά στην θάλασσα της Προποντίδας σε απόσταση περίπου 180 χιλιομέτρων. Ο Μωραϊτίνης έφτιαξε ένα βιαστικό σκαρίφημα της διατάξεως του αγκυροβολίου και αναγνώρισε τα αγκυροβολημένα πλοία. Δεδομένου ό,τι το αεροπλάνο αντιμετώπιζε ένα χαλάζι πυρών φορητού οπλισμού από τα πλοία και την ξηρά ο Μωραϊτίνης επιτέθηκε εναντίον των συναθροίσεων των εχθρικών πληρωμάτων με τέσσερις χειροβομβίδες, που αφέθηκαν με το χέρι έξω από το αεροπλάνο, οι οποίες κατά κάποιες μάλλον υπερβολικές πληροφορίες που γράφτηκαν τότε είχαν ως θύματα περίπου 20 νεκρούς και τραυματίες.

Ο Υπολοχαγός Μιχαήλ Μουτούσης στον

πλωτήρα του α/φους Maurice Farman

Hydroplane με το οποίο εξετέλεσε

την πτήση στον Ναγαρά.

ΦΩΤΟ: Φωτογραφικό Αρχείο ΝΜΕ

ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ

 

Στην επιστροφή το υδροπλάνο έπαθε μηχανική βλάβη και αναγκάστηκε να προσθαλασσωθεί νοτίως της νήσου Ίμβρου όπου προσέτρεξε σε βοήθειά του το αντιτορπιλικό «Βέλος» που είχε σταλεί εκεί γι αυτόν ακριβώς τον σκοπό. Το «Βέλος» ρυμούλκησε το υδροπλάνο στον Μούδρο.
Η επιχείρηση αυτή έμεινε στην παγκόσμια ιστορία ως η πρώτη αεροπορική πτήση ναυτικής συνεργασίας, δηλαδή επ’ ωφελεία στόλου και η πρώτη αεροπορική επίθεση εναντίον πλοίου.

Το εργοστάσιο κατασκευής αεροπλάνων της Ναυτικής Αεροπορίας

Η ίδρυση εργοστασίου κατασκευής αεροπλάνων ήταν ένα από τα οράματα του άσου της ναυτικής αεροπορίας Αριστείδη Μωραϊτίνη, ο οποίος με τη γενική αποδοχή του από τις αγγλικές και, φυσικά, τις ελληνικές αρχές εισακουόταν εύκολα στις όποιες εισηγήσεις του.
Η εισήγηση ίδρυσης εργοστασίου με στόχο να καλύψει τις ανάγκες κατασκευής νέων αεροσκαφών, αλλά και συντήρησης των ήδη υπαρχόντων, είχε υποβληθεί στην κυβέρνηση ήδη από το 1917.
Η πρόταση είχε γίνει αποδεκτή και είχε ανατεθεί η σχετική μελέτη στον βρετανό Αντιπλοίαρχο John Weston, επικεφαλής, τότε, του τεχνικού τμήματος της Βρετανικής Ναυτικής Αποστολής στην Ελλάδα.
Ως χώρος για την εγκατάσταση του εργοστασίου είχε επιλεγεί ένα τμήμα του ζωολογικού κήπου του Παλαιού Φαλήρου. Οι διαδικασίες προωθήθηκαν γρήγορα και τα πρώτα μηχανήματα έφτασαν στην Ελλάδα το 1920. Η ατυχής έκβαση της Μικρασιατικής εκστρατείας, μαζί και με άλλα σοβαρά θέματα ανέβαλαν και την υλοποίηση του εργοστασίου.
Το 1924 στάλθηκε αντιπροσωπεία στην Αγγλία από τέσσερις πεπειραμένους πιλότους της Ναυτικής Αεροπορίας με σκοπό να επιλέξει τον καταλληλότερο για τις ελληνικές ανάγκες τύπο αεροσκάφους που θα κατασκευαζόταν από το εργοστάσιο. Το αεροπλάνο που επελέγη ήταν της εταιρείας Blackburn Airplane and Motor Co. Το εργοστάσιο ολοκληρώθηκε το 1925 και ξεκίνησε παραγωγή. Αξίζει να παρατεθούν ορισμένα στοιχεία της λειτουργίας του εργοστασίου για να εκτιμηθεί η προσφορά της Ναυτικής Αεροπορίας στην ελληνική κοινωνία.
Μέσα στην πρώτη πενταετία:

• Κατασκευάστηκαν 11 υδροπλάνα τύπου Blackburn (Βέλος)

• Μετατράπηκαν σε υδροπλάνα αρκετά αεροπλάνα τύπου DH 9

• Σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε το εξ ολοκλήρου ελληνικό πρότυπο αεροπλάνο «Χελιδών» το οποίο έδειξε πολύ καλά στοιχεία στις δοκιμαστικές του πτήσεις.

• Ολοκληρώθηκε το πρόγραμμα επισκευών, επιθεωρήσεων και μετασκευών της Ναυτικής Αεροπορίας.

Κατά το λοιπό χρονικό διάστημα μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο:

• Συναρμολογήθηκαν 10 αεροσκάφη τύπου Atlas και 10 τύπου Avro

• Άρχισαν να κατασκευάζονται ανταλλακτικά κινητήρων με αυξανόμενο ρυθμό.

• Επιθεωρήθηκαν και επισκευάστηκαν 500 περίπου αλεξίπτωτα.

• Άρχισαν να κατασκευάζονται βόμβες και άλλα αεροπορικά πυρομαχικά.

• Από την 1/1/38 μέχρι την 28/10/40 συναρμολογήθηκαν 62 αεροπλάνα Avro 621 και 30 Avro 626.

• Στο ίδιο διάστημα επισκευάστηκαν 169 αεροσκάφη και 294 κινητήρες της Ελληνικής Βασιλικής Αεροπορίας.

 

Οι ελληνικές νάρκες Μωραΐτη  

Το 1932 ο Ανθυποπλοίαρχος ναρκοτεχνίτης Κάρολος Μωραΐτης, ένας εξαιρετικά προικισμένος αξιωματικός εξ υπαξιωματικών, μετά από συστηματική μελέτη των διαφόρων τύπων ευρωπαϊκών ναρκών, κατόρθωσε να σχεδιάσει ένα βελτιωμένο τύπο θαλάσσιας νάρκης αγκυροβολίας.
Η νάρκη Μωραΐτη, όπως καθιερώθηκε να λέγεται από το όνομα του σχεδιαστή της, είχε πολλά πλεονεκτήματα σε σχέση με τις γνωστές τότε ευρωπαϊκές νάρκες, που διαχειριζόταν η Διεύθυνση Τορπιλών και Ναρκών.
Είχε μεγαλύτερη αντοχή στο σκληρό θαλάσσιο περιβάλλον που ποντιζόταν, διέθετε αυτόματο σύστημα αγκυροβολίας που επέτρεπε την ελεγχόμενη πόντιση σε οποιοδήποτε βάθος και είχε μεγαλύτερη γόμωση που μπορούσε να αφαιρεθεί από τις γομοδόκες και να αποθηκευτεί ξεχωριστά. Χάρη στο αυτόματο σύστημα αγκυροβολίας μπορούσε να μειωθεί ο απαιτούμενος χρόνος αγκυροβολίας μέχρι και 15 λ.
Μετά την κατασκευή της πρότυπης νάρκης και τις επιτυχείς δοκιμές της, το θέμα παρέμεινε στάσιμο πιθανόν για οικονομικούς λόγους, μέχρι το 1933 που ο Πλοίαρχος Καββαδίας επανατοποθετήθηκε στη Διεύθυνση. Ο Καββαδίας ανακίνησε το θέμα, επανέλαβε τις δοκιμές, οι οποίες αποδείχθηκαν και πάλι επιτυχείς και η νάρκη έγινε αποδεκτή.

ΦΩΤΟ: Αρχείο Ναυτικού Μουσείου Ελλάδος. ΕΠΕΞ: Περί Αλός

Ο Μωραΐτης παρά τις δελεαστικές προτάσεις που του έγιναν για να πωλήσει την εφεύρεσή του στο εξωτερικό με σημαντικά χρηματικά ανταλλάγματα προτίμησε να τη θέσει στη διάθεση της χώρας έναντι ενός, συμβολικού περισσότερο, χρηματικού δώρου.

Η παραγωγή των ναρκών ανατέθηκε στο «Μηχανοποιείον–Ναυπηγείον» του Στυλιανού Κοντογιάννη στον Πειραιά. Στα εγκαίνια της γραμμής παραγωγής που έγιναν το 1936, παρέστησαν οι αξιωματούχοι της Πολιτειακής και της Πολιτικής ηγεσίας της εποχής και φυσικά η ηγεσία του Π.Ν. Μέχρι τον Νοέμβριο του 1936 είχαν ήδη παραχθεί 60 νάρκες, οπότε στην αρχική σχεδίαση ενσωματώθηκαν κάποιες ελαφρές βελτιωτικές τροποποιήσεις και μετέτρεψαν το όνομα της νάρκης σε ΑΡΓΟΝΑΥΤΗΣ. Επρόκειτο κυρίως για αύξηση της εκρηκτικής ύλης.

Κατασκευάστηκαν 200 νάρκες οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν στο ναρκοπέδιο Φλεβών Αιγίνης κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι νάρκες ποντίσθηκαν στην αρχή της γραμμής όπως ξεκινούσε από τον Τούρλο της Αίγινας. Σε ελληνική νάρκη αυτού του τύπου προσέκρουσε το γερμανικό υποβρύχιο U 133 τον Μάρτιο του 1942 και το οποίο εξακολουθεί να βρίσκεται στο βυθό κοντά στο ακρωτήριο Τούρλος κατεστραμμένο.

Τα κατευθυνόμενα βλήματα EXOCET

Το χελιδονόψαρο στην αρχαιότητα αποκαλείτο από τους αρχαίους Έλληνες «εξώκοιτος» και η εξήγηση αυτού του όρου βρίσκεται στο γεγονός ότι όταν ίπταται πάνω από τη θάλασσα παράλληλα με την επιφάνεια ευρίσκεται «έξω από την κοίτη του» έξω από το φυσικό του περιβάλλον. Έτσι το γαλλικό κατευθυνόμενο βλήμα επιφανείας–επιφανείας, που έχει παρόμοιο προφίλ τροχιάς με την πτήση του χελιδονόψαρου ονομάσθηκε EXOCET από την αρχαιοελληνική ονομασία «εξώκοιτος»
Η σχεδίαση του βλήματος EXOCET και πλέον συγκεκριμένα του τύπου ΜΜ38 άρχισε το 1967. Τη χρονική εκείνη περίοδο το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις και στη φάση συγκρότησης σύμβασης για τη ναυπήγηση τεσσάρων πυραυλακάτων στο ναυπηγείο της CMN (Constructions Mechaniques de Normandie) στο Χερβούργο.
Με τόλμη, χωρίς συμπλέγματα το Ελληνικό Π.Ν. ήταν το πρώτο στον κόσμο που υιοθέτησε το κατευθυνόμενο βλήμα EXOCET και το τοποθέτησε στα σκάφη COMBATTANTE II, που ναυπηγήθηκαν στο Χερβούργο. Δεν ήταν κίνηση που προερχόταν από την άγνοια του κινδύνου που συνεπάγεται η υιοθέτηση ενός απόλυτα νέου οπλικού συστήματος, αλλά ήταν αποτέλεσμα της σωστής εκτίμησης του ρίσκου, εμπιστοσύνης στις δυνατότητες των ανδρών του Ναυτικού, με έπαθλο το πλεονέκτημα που αποκτούσε το Π.Ν. στον χώρο του Αιγαίου. Πλεονέκτημα που διατήρησε πολλά χρόνια αργότερα.

EXOCET MM40 BLOCK 3

ΦΩΤΟ: http://www.mbda-systems.com/mediagallery/#/photos/147

Το κατευθυνόμενο βλήμα EXOCET χρησιμοποιήθηκε με επιτυχία σε πολλά θέατρα πολεμικών επιχειρήσεων όπως στα Falklands μεταξύ Βρετανίας και Αργεντινής, στον Περσικό κόλπο μεταξύ Ιράν και Ιράκ και σε άλλα.
Το Π.Ν. εκτός από το αρχικό ΜΜ38 προμηθεύτηκε το ΜΜ40 Block 2 και 3 και η Πολεμική Αεροπορία το ΑΜ39.

Υπο βρύχια τύπου 209/1100 (Γλαύκος )

Το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό υπήρξε ο πρώτος παγκοσμίως χρήστης των Υ/Β τύπου 209 των 1100 τόνων εν επιφανεία. Το πρώτο υποβρύχιο αυτού του τύπου ήταν το ελληνικό Γλαύκος το οποίο καθελκύσθηκε τον Σεπτέμβριο του 1970 και παραδόθηκε ένα χρόνο αργότερα τον Σεπτέμβριο του 1971.
Τα υποβρύχια τύπου 209 κατασκευάστηκαν στα ναυπηγεία της HDW στο Κίελο και αποτελούν έναν από τους πλέον επιτυχημένους τύπους συμβατικών υποβρυχίων. Μπορούσαν να κατέλθουν μέχρι βάθους 250 μ. είχαν 8 τορπιλοσωλήνες και δυνατότητα βολής τορπιλών SST4, SUT και ΜΚ37.
Το άλμα που επιχείρησε το Π.Ν. με την επιλογή αυτού του τύπου των υποβρυχίων ήταν τεράστιο αν αναλογισθεί κανείς ότι μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ’60 τα πλέον σύγχρονα υποβρύχια που κατείχε ήταν τα Αμερικάνικα τύπου Balao και Guppy II.
Αρχές της δεκαετίας του ’90 ξεκίνησε ένα πρόγραμμα αναβάθμισης μέσου χρόνου ζωής γι αυτά τα υποβρύχια το οποίο επέτρεψε στα εκσυγχρονιζόμενα υποβρύχια να παραμείνουν αξιόμαχα για δύο ακόμα δεκαετίες. Το πρόγραμμα εκτελέσθηκε για το ένα υποβρύχιο στο Κίελο από την HDW και για τα λοιπά τρία στον Ναύσταθμο της Σαλαμίνας από προσωπικό του Π.Ν.
Τον Ιανουάριο του 2011 πραγματοποιήθηκε η επίσημη τελετή υποστολής Σημαίας του Υ/Β Γλαύκος. ‘Ηταν το πρώτο Υ/Β μαζί με τα αδελφά του Νηρεύς Τρίτων και Πρωτεύς που επί 40 χρόνια διετήρησαν το τακτικό πλεονέκτημα στο Αιγαίο.

Η Τακτική χρησιμοποίηση των Ταχέων Σκαφών

Το 1967 το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό για πρώτη φορά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο εισήλθε στη χορεία των Ναυτικών που κατείχαν τορπιλακάτους με την αγορά έξι Νορβηγικών τορπιλακάτων τύπου NASTY.
Θα μπορούσε κανείς να πει πως η εποχή συνέχιζε μια παράδοση των αρχών του 20ου αιώνα όταν το Ελληνικό Ναυτικό είχε τα περίφημα Τορπιλοβόλα 11, 12, 14, 15 και 16. Ήταν κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων που ο Υποπλοίαρχος Ν. Βότσης με το Τ11 εισέδυσε στο τουρκοκρατούμενο λιμάνι της Θεσσαλονίκης και βύθισε το εκεί ναυλοχούν τουρκικό πλοίο Fethi Bulent και λίγες μέρες αργότερα ο Υποπλοίαρχος Π. Αργυρόπουλος με το Τ14 τον μιμήθηκε στο λιμάνι των Κυδωνιών όπου βύθισε την εκεί ναυλοχούσα τουρκική κανονιοφόρο «Τραπεζούντα». Είναι χαρακτηριστικό ότι οι δύο κυβερνήτες έδρασαν με ιδία πρωτοβουλία, εν αγνοία των προϊσταμένων αρχών.
Αυτή την παράδοση ανέλαβαν να συνεχίσουν οι πρώτες ελληνικές τορπιλάκατοι που έφτασαν στη χώρα τον Φεβρουάριο του 1967.
Τον ίδιο χρόνο παραχωρήθηκαν από τη Γερμανία στα πλαίσια της στρατιωτικής βοήθειας δύο τορπιλάκατοι τύπου VOSPER οι ΑΙΟΛΟΣ και ΑΣΤΡΑΠΗ. Το φθινόπωρο του 1968 προστέθηκαν στο στολίσκο 5 τορπιλάκατοι τύπου MOEWE που παραχωρήθηκαν στο Ναυτικό επίσης από τη Γερμανία στα πλαίσια της στρατιωτικής βοήθειας.

Το 1977 προστέθηκαν 6 Γερμανικές τορπιλάκατοι τύπου JAGUAR ενώ είχαν ήδη παροπλισθεί οι MOEWE. Ενδιαμέσως είχαν παραληφθεί 4 πυραυλάκατοι τύπου COMBATTANTE II το 1972 και 4 πυραυλάκατοι τύπου COMBATTANTE III το 1977.

Ο Στολίσκος των Ταχέων Σκαφών του Ελληνικού Ναυτικού μέσα σε μια δεκαετία ανδρώθηκε, απέκτησε βάθος και σημαντικό αριθμό πλοίων και, για πρώτη φορά, δυνατότητες κατευθυνομένων βλημάτων επιφανείας-επιφανείας. Εκείνο που απαιτείτο ήταν η εκπόνηση τακτικής χρησιμοποίησης αυτών όλων των σκαφών, που πολύ σύντομα αποτέλεσαν την αιχμή του δόρατος της επιθετικής δύναμης του ελληνικού Ναυτικού και ένα παράγοντα σημαντικής ισχύος μέσα στο αρκετά δαιδαλώδες περιβάλλον του Αιγαίου.

Πράγματι εξερευνήθηκε όλο το γεωγραφικό περιβάλλον των νησιών, νησίδων και βράχων του Αιγαίου, ιδίως του Ανατολικού και εντοπίσθηκαν θέσεις αναμονής ή αγκιστρώσεως και θέσεις αποκρύψεως. Οι θέσεις αυτές καταχωρήθηκαν σε ειδικό προς τούτο συνταχθέν μητρώο και δοκιμάστηκαν σε πολλαπλές περιπτώσεις ασκήσεων. Στο μητρώο καταχωρήθηκαν πληροφορίες όπως με ποιες καιρικές συνθήκες είναι δυνατή η προσέγγιση σκαφών, ποιοι τομείς RADAR είναι ελεύθεροι και χρησιμοποιήσιμοι, ναυτιλιακές πληροφορίες και διαγράμματα προσέγγισης, σε ποιες θέσεις λαμβάνεται η απροειδοποίητη εκπομπή του ΓΕΝ και άλλες ακόμα λεπτομερέστερες πληροφορίες. Οίκοθεν νοείται ότι μετά κάθε χρησιμοποίηση από άσκηση οι πληροφορίες πλήθαιναν δημιουργώντας μια καταγεγραμμένη εμπειρία από πολλούς κυβερνήτες.

Οι γενιές των αξιωματικών που πέρασαν από τη Διοίκηση των Ταχέων Σκαφών παρέλαβαν την εργασία των προηγουμένων και την προώθησαν προσθέτοντας όλο και περισσότερες πληροφορίες, όλο και περισσότερες θέσεις. Παράλληλα αναπτύχθηκε ένα δίκτυο προκεχωρημένων σταθμών ανεφοδιασμού με καύσιμα για τα Ταχέα Σκάφη σ’ όλο το μήκος του Αιγαίου και με πυρομαχικά σε μερικούς απ’ αυτούς, τα οποία προωθούνται σε καιρό ενισχυμένου συναγερμού.

Κατ’ αυτό τον τρόπο τα Ταχέα Σκάφη του ελληνικού Ναυτικού έγιναν ένας πολύ επίφοβος αντίπαλος για όποια ναυτική δύναμη διασχίζει το Αιγαίο, με οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες, γεγονός που είχαν την ευκαιρία να διαπιστώσουν τα συμμαχικά ναυτικά του ΝΑΤΟ σε πολλαπλές περιπτώσεις ασκήσεων, αλλά και σε πραγματικές επιχειρήσεις στις αλλεπάλληλες κρίσεις του Αιγαίου.

Το ελληνικό ναυτικό πήρε την ιδέα, την ανέπτυξε, την καλλιέργησε και την μετέτρεψε σε τακτική με εξαιρετικά αποτελέσματα.

Ελικόπτερα Seahawk

Στη σειρά των καινοφανών τεχνικών και οπλικών συστημάτων που το ελληνικό ναυτικό υιοθέτησε πρώτο, ή από τα πρώτα στον κόσμο, θα πρέπει να συγκαταλεχθεί και η προμήθεια των ελικοπτέρων S-70B-6 της αμερικανικής εταιρείας SIKORSKY.
Η επιλογή του ελικοπτέρου έγινε σε μια περίοδο, τον Ιούλιο του 1991, που το Seahawk ήταν ό,τι πιο τέλειο είχε να επιδείξει η παγκόσμια τεχνολογία στην κατηγορία των ανθυποβρυχιακών ελικοπτέρων που επιχειρούν από πλοία.
Το Πολεμικό Ναυτικό υπέγραψε την πρώτη σύμβαση για 5 ελικόπτερα με στόχο την απόκτηση άλλων 7, ώστε ο τελικός αριθμός να ανέλθει στα 12.
Το επαναστατικό, για την εποχή, χαρακτηριστικό που ενσωμάτωνε απόλυτα το ελικόπτερο με το πλοίο έδρα από το οποίο επιχειρούσε ήταν ένα σύστημα ηλεκτρονικής σύζευξης μέσω της οποίας γινόταν η διασύνδεση όλων των συσκευών, μονάδων και όπλων του ελικοπτέρου με τις αντίστοιχες του πλοίου. Παράλληλα γινόταν η αυτόματη ανταλλαγή των δεδομένων μεταξύ των συσκευών, έτσι που πλοίο και ελικόπτερο να έχουν μια απόλυτα παραλληλισμένη εικόνα για τις απειλές και επαφές στον τακτικό τους περίγυρο.
Κατ’ αυτό τον τρόπο το ελικόπτερο μεταβαλλόταν σε ένα μακρύ και πολύ χρήσιμο βραχίονα του πλοίου με πολλές και ποικίλης μορφής αποστολές με κύρια φυσικά, την ανθυποβρυχιακή.

Το Πολεμικό Ναυτικό προδιέγραψε τις δικές του προδιαγραφές για το ελικόπτερο SIKORSKY τις περισσότερες των οποίων υιοθέτησε και το αμερικανικό ναυτικό. Ο τύπος του ελληνικού ελικοπτέρου πήρε την ονομασία Aegean Hawk.

Υποβρύχια τύπου 214 (ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ)

Όταν στα τέλη της δεκαετίας του ’90 το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό, πάλι πρώτο παγκοσμίως, επέλεγε ως μελλοντικό συμβατικό του υποβρύχιο τον τύπο 214 δεν μπορούσε να φανταστεί την περιπέτεια στην οποία έμπαινε.


Υποβρύχιο ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ (S-120)

ΦΩΤΟ: www.hellenicnavy.gr

Το Ναυτικό για μια ακόμα φορά επιχείρησε το άλμα της ανανέωσης του υλικού, επιλέγοντας την τεχνολογία αιχμής για τα συμβατικά Υ/Β. Η καινοτομία έγκειται στο σύστημα της αναερόβιας πρόωσης που επιτρέπει στα υποβρύχια να παραμένουν σε κατάδυση για 13 συνεχόμενες ημέρες. Αυτό επιτυγχάνεται με τη χρήση κυψελών καυσίμου (fuel cells). Στο σύστημα αυτό το οξυγόνο και το υδρογόνο αντιδρούν αντίστροφα από την ηλεκτρόλυση και παράγουν ηλεκτρικό ρεύμα που φορτίζει τις μπαταρίες.
Τα μεταφερόμενα αποθέματα οξυγόνου και υδρογόνου είναι μεγάλα διότι το πρώτο είναι υγροποιημένο και το δεύτερο σε ειδικά σπογγώδη μεταλλικά υβρίδια.
Ο τρόπος ναυπήγησης, 1 στο Κίελο και 3 στα Ελληνικά Ναυπηγεία, αντανακλά την καθιερωμένη από χρόνια πεποίθηση του Ναυτικού ότι τα χρήματα προμηθειών οπλικών συστημάτων πρέπει να γυρίζουν κατά κάποιο ποσοστό μέσα στη χώρα και συγχρόνως να αποκτάται εμπειρία κατασκευής προηγμένων συστημάτων.
Τα προβλήματα που αντιμετωπίσθηκαν στο πρώτο υποβρύχιο, τον ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗ, δεν ξεπερνούν το επίπεδο του αναμενόμενου για ένα νέο ναυπήγημα και αντιμετωπίσθηκαν με σοβαρότητα από τον κατασκευαστή υπό την επίβλεψη του Π.Ν.
Η διόγκωση όμως των φημών και των πληροφοριών, στην οποία πρωτεύοντα ρόλο έπαιξε η μη σοβαρή διαχείριση του θέματος από μερίδα του έντυπου και του ηλεκτρονικού τύπου, συνετέλεσε στο να θεωρηθεί από την αδαή κοινή γνώμη προβληματικός ο τύπος του υποβρυχίου. Παράλληλα το ζήτημα ενεπλάκη σε μία ατέλειωτη συζήτηση σκανδαλολογίας, με απίστευτο ύψος πραγματικών ή πιθανολογούμενων μιζών που καταβλήθηκαν, κατά τις φήμες, στη διάρκεια της παραγγελίας και κατά τα διάφορα στάδια κατασκευής των υποβρυχίων. Όλη αυτή η εμπλοκή του ζητήματος με αληθή ή πιθανά σκάνδαλα κατέστησε την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου πολύ διστακτική αν όχι αρνητική στην οριστική παραλαβή του πρώτου υποβρυχίου ακόμα κι όταν το Ναυτικό δήλωνε πως δεν υπήρχε τεχνικό πρόβλημα.
Στην ουσία κατέστησε τον εαυτό της δέσμιο των δημοσιευμάτων του όποιου, συνήθως ιδιοτελούς, δημοσιογράφου.

Κατά την άποψή μου ήταν κρίμα ένα τέτοιο οπλικό σύστημα με εξαιρετικές δυνατότητες για το Ναυτικό, να συνοδεύεται από νέφη αναξιοπιστίας, αναπόδεικτες φήμες και ένα όργιο ψιθύρων για σκάνδαλα.

Τέλος θα επιθυμούσα να αναφέρω ότι από το 1995 ισχύει ο νέος νόμος οργάνωσης του ΥΕΘΑ ο οποίος μεταβιβάζει την αρμοδιότητα σύναψης και παρακολούθησης των συμβάσεων προμηθειών σε άλλα όργανα του Υπουργείου εκτός των Γενικών Επιτελείων. Για το Ναυτικό η προμήθεια των υποβρυχίων τύπου 214 ήταν η πρώτη σύμβαση για κύριο υλικό που υλοποιούνταν με το νέο νόμο. Έτσι ύστερα από πληθώρα προμηθειών του Ναυτικού οι διαπραγματεύσεις των οποίων γίνονταν υπό την ευθύνη του ΓΕΝ και οι σχετικές συμβάσεις συγκροτούνταν, και παρακολουθούνταν από τους εντεταλμένους προς τούτο αξιωματικούς του Επιτελείου, η υλοποίηση της σύμβασης για τα Υ/Β 214 μπλέχτηκε σε απίθανες ιστορίες, η τελική έκβαση των οποίων δεν έχει ακόμα ξεκαθαρίσει.

Κυρίες και Κύριοι.

Ελπίζω και εύχομαι να κατόρθωσα να σας πείσω ότι το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό σε όλες τις φάσεις της ιστορίας του προσπάθησε να ενσωματώσει τεχνολογίες και καινοτόμες τακτικές, που θα του έδιναν το προβάδισμα και θα ενίσχυαν την μαχητική του ικανότητα. Οι αξιωματικοί του Ναυτικού έχουν πάντοτε ως όραμα την ανάπτυξη του όπλου τους ισόρροπα σε όλους τους επί μέρους τομείς, ώστε να διατηρούν ένα αξιόμαχο Πολεμικό Ναυτικό, τόσο στον κλειστό χώρο του Αιγαίου, όσο και στις ανοιχτές θάλασσες και τους ωκεανούς, όπως υπαγορεύουν τα συμφέροντα της χώρας και της πρώτης εμπορικής ναυτιλίας του κόσμου.
http://perialos.blogspot.gr/2013/10/blog-post_7.html

Το Περί Αλός προτείνει:

Η ΠΡΩΤΗ ΠΤΗΣΗ ΝΑΥΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ. Πιέσατε ΕΔΩ

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ Κ/Β EXOCET ΑΜ-39 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΤΩΝ FALKLANDS. Πιέσατε ΕΔΩ

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΝΑΡΚΩΝ. Πιέσατε ΕΔΩ

  
   
 

 

Τεχνικές και τακτικές καινοτομίες που υιοθετήθηκαν για πρώτη φορά από το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό

Α΄ΜΕΡΟΣ

Περί Αλός

Του Ιωάννη Παλούμπη 

Αντιναυάρχου ε.α. Π.Ν.

Ομιλία που διεξήχθη στο ΝΜΕ, στις 21/1/2012, κατά την

διάρκεια της ημερίδας: «Το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό

μεταξύ της Εθνικής Ολοκλήρωσης και Τεχνολογικής

Εξέλιξης, 1821-1941». Δημοσιεύθηκε στο

περιοδικό «Περίπλους Ναυτικής Ιστορίας», τ. 77, σ. 14,

έκδ. του Ναυτικού Μουσείου Ελλάδος, ΟΚΤ. – ΔΕΚ. 2011.

Αναδημοσίευση στο Περί Αλός με την έγκριση του ΝΜΕ

Κυρίες και Κύριοι.

Θεωρώ εξαιρετικά τιμητικό γεγονός τη συμμετοχή μου σ’ αυτό το συνέδριο μαζί με επιστήμονες καθηγητές από και το χώρο της ναυτικής και γενικότερης ιστορίας και εκλεκτούς συναδέλφους.
Στόχος μας είναι να διερευνήσουμε την πορεία του ελληνικού πολεμικού ναυτικού και την ικανότητά του για αφομοίωση των διεθνών τεχνολογιών αιχμής, κατά το διάστημα από την ανασύσταση του ελληνικού έθνους ως κρατικής οντότητας το 1830, μέχρι το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου, οπότε θεωρείται ότι είχαν ολοκληρωθεί οι δομές που διαμορφώνουν τα ναυτικά όλου του κόσμου μέχρι σήμερα.
Οι ένοπλες δυνάμεις σε όλο τον κόσμο, στενά προσκολλημένες στην αποστολή τους θεωρούνται συντηρητικά τμήματα των κοινωνιών μέσα στις οποίες υπάρχουν και με δυσκολία αποδέχονται τις τεχνολογικές εξελίξεις της εποχής τους. Η δική μου λοιπόν ταπεινή εισήγηση σήμερα, σκοπό έχει να αποδείξει ότι το ελληνικό πολεμικό ναυτικό, όχι μόνο στο προσδιοριζόμενο από το πλαίσιο του συνεδρίου χρονικό διάστημα, αλλά διαχρονικά, παρουσιάζει μιαν αφομοιωτική τάση, μια ροπή υιοθέτησης των τεχνικών και τακτικών καινοτομιών, με στόχο πάντοτε την καλύτερη επιτέλεση της αποστολής του και τη διατήρηση της τεχνικής και τακτικής υπεροχής έναντι των πιθανών του αντιπάλων.
Οι ενότητες που, θα θίξουμε απόλυτα τηλεγραφικά λόγω ελλείψεως χρόνου και οι οποίες, κατά τη γνώμη μου, αποδεικνύουν αυτή την ανοιχτή αντίληψη του ελληνικού ναυτικού είναι οι ακόλουθες:

1. Το πρώτο ναυτικό όπλο, το έμβολο.

2. Το Βυζαντινό «υγρόν πυρ»

3. Η τακτική χρησιμοποίηση των πυρπολικών.

4. Το πρώτο ατμοκίνητο πολεμικό πλοίο σε επιχειρήσεις, η Καρτερία

5. Το πρώτο πολεμικό πλοίο με στρεπτά πυροβόλα, ο Βασιλεύς Γεώργιος.

6. Η πρώτη τορπιλική επίθεση υποβρυχίου, ο Δελφίν στις 9 Δεκεμβρίου 1912.

7. Η πρώτη πτήση ναυτικής συνεργασίας στις 23 Ιανουαρίου 1913.

8. Το εργοστάσιο κατασκευής αεροπλάνων της Ναυτικής Αεροπορίας.

9. Οι ελληνικές νάρκες Μωραΐτη.

10. Τα κατευθυνόμενα βλήματα επιφανείας-επιφανείας EXOCET.

11. Τα υποβρύχια τύπου 209 (Γλαύκος)

12. Η τακτική χρησιμοποίηση των Ταχέων Σκαφών.

13. Ελικόπτερα Seahawk

14. Τα υποβρύχια τύπου 214 (Παπανικολής)

 

Έμβολο τριήρους «Ολυμπιάς». ΦΩΤΟ: Κρίστυ Εμίλιο Ιωαννίδου

Το έμβολο 

Δεδομένου ό,τι τα πολεμικά πλοία της αρχαίας εποχής απλώς μετέφεραν μαχητές επί των καταστρωμάτων ή των λοιπών υπερκατασκευών τους, θα μπορούσε εύλογα να υποστηριχθεί ο ισχυρισμός ότι το έμβολο ήταν το πρώτο καθαρά ναυτικό όπλο. Το έμβολο ήταν γνωστό από την Μινωική περίοδο και εμφανίζεται αργότερα στις Πεντηκοντόρους και στις προηγηθείσες Διήρεις. Εκεί όμως που αποκτά υπόσταση και γίνεται γνωστό ως το κατ’ εξοχήν ναυτικό όπλο ήταν κατά την εφαρμογή του στις Τριήρεις μετά το 700 π.Χ. όταν πρωτοεμφανίζεται αυτός ο τύπος του πλοίου.
Επρόκειτο για μια ξύλινη επιμεταλλωμένη ή πλήρως μεταλλική προεξοχή μήκους περίπου 2 μέτρων η οποία εξείχε ως φυσική προέκταση της τρόπιδας του πλοίου με βάρος περίπου 200 κιλών.
Η χρήση του εμβόλου ποτέ δεν γενικεύτηκε στις ναυμαχίες, αντίθετα μάλιστα σπάνια μαρτυρείται η εννοείται η χρήση του κι αυτό έγινε αφορμή να αμφισβητηθεί εντελώς από ορισμένους ερευνητές. Κατά μαρτυρία του Ηροδότου πρωτοχρησιμοποιήθηκε στη ναυμαχία της Αλαλίας το 540 π.Χ. μεταξύ ελλήνων αποίκων της Κορσικής και συμμαχίας Καρχηδονίων - Τυρρηνών που ήθελαν να τους διώξουν. Οι έλληνες νίκησαν αλλά με μεγάλες απώλειες και ζημιές στα έμβολά τους.

Η χρήση των εμβολοφόρων Τριήρεων γενικεύτηκε ως το τέλος του 6ου π.Χ. αιώνα. Οι ναυμαχίες στη διάρκεια των οποίων αναφέρεται ως βεβαία η χρήση του εμβόλου είναι οι: Λάδης, του Αρτεμισίου, Σαλαμίνας και του Ευρυμέδοντα.

Η χρήση του εμβόλου ήταν μια παρακινδυνευμένη ενέργεια διότι υπήρχε κίνδυνος να μην μπορούν να απεμπλακούν τα πλοία μετά τον εμβολισμό. Προτιμούσαν λοιπόν την εισπήδηση (ρεσάλτο) και χρησιμοποιούσαν το έμβολο όταν θεωρούσαν ότι το ρεσάλτο δεν θα επετύγχανε. Η χρήση του εμβόλου προϋπέθετε υπεροχή στην ικανότητα χειρισμών διότι ο εμβολισμός δεν γινόταν κάθετος αλλά περισσότερο με γωνία προς την πρύμη του εμβολιζομένου.

Το Βυζαντινό «Υγρόν πυρ»

Ανακαλύφθηκε περίπου το 672 μ.Χ. και αποδίδεται από τον χρονικογράφο Θεοφάνη στον Καλλίνικο, ένα αρχιτέκτονα από την Ηλιούπολη της σημερινής Συρίας. Ο Θεοφάνης αναφέρει τη χρήση πλοίων που έφεραν σίφωνες και υγρό πυρ. Κάποιοι θεωρούν πως δεν ήταν ανακάλυψη ενός συγκεκριμένου προσώπου αλλά εξέλιξη ενός όπλου από διάφορους επιστήμονες της εποχής.

Το υγρόν πυρ ήρθε σε μια κρίσιμη στιγμή στην ιστορία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Αδυνατισμένοι από τους μακρούς πολέμους τους στην Περσία, οι Βυζαντινοί στάθηκαν αδύναμοι να αποκρούσουν αποτελεσματικά τις Μουσουλμανικές (Αραβικές) κατακτήσεις οι οποίες μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα μιας περίπου γενεάς είχαν κυριεύσει την Συρία, την Παλαιστίνη, την Αίγυπτο και το 672 μ.Χ. ξεκίνησαν να κυριεύσουν την Κωνσταντινούπολη.

Το υγρόν πυρ χρησιμοποιήθηκε με εξαιρετικά αποτελέσματα εναντίον των Αραβικών στόλων και απώθησε τις δύο πολιορκίες της πρωτεύουσας. Αναφορές για μετέπειτα χρήση του υγρού πυρός εναντίον των Σαρακηνών είναι σποραδικές, αλλά το όπλο αυτό εξασφάλισε ένα αριθμό νικών ειδικά στη φάση της επέκτασης των Βυζαντινών αργότερα τον 9ο και 10ο αιώνα.

Χρήση του υγρού πυρός έγινε και στις εμφύλιες συγκρούσεις κυρίως στην επανάσταση των θεματικών στόλων το 727 και στην μεγάλης κλίμακας εξέγερση του Θωμά του Σλαύου 821–823 μ.Χ.

Οι επαναστατικοί στόλοι νικήθηκαν από τον Αυτοκρατορικό στόλο της Κωνσταντινούπολης με τη χρήση του υγρού πυρός.

Οι Βυζαντινοί χρησιμοποίησαν το υγρόν πυρ εναντίον των Ρως που επέδραμαν στον Βόσπορο το 941 και το 1043 καθώς και εναντίον των Βουλγάρων 970–971 όταν τα πλοία των Βυζαντινών με υγρόν πυρ μπλόκαραν τις εκβολές του Δούναβη.

Παρά το γεγονός ότι αναφέρεται η χρήση των πλοίων με υγρόν πυρ δεν έγινε δυνατό να αποτραπεί η κατάληψη της Κωνσταντινούπολης το 1203 από τους Φράγκους της τετάρτης σταυροφορίας.

Αργότερα στην οριστική κατάληψη της Κωνσταντινουπόλεως από τους Μουσουλμάνους, είτε είχε ξεπερασθεί και ξεχασθεί, είτε οι Βυζαντινοί είχαν στερηθεί των εδαφών που τους έδιναν τις πρώτες ύλες για την κατασκευή του, όπως τον Καύκασο τον Ανατολικό Εύξεινο κλπ.

Το υγρόν πυρ, λεγόμενο επίσης πυρ θαλάσσιον, πολεμικόν πυρ, πυρ λαμπρόν, πυρ ρωμαϊκό ή πυρ σκευαστόν, ενώ στη Δύση έμεινε να ονομάζετα ελληνικόν πυρ, ήταν ένα εμπρηστικό όπλο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας που εφευρέθηκε τον 7ο αιώνα. Εκτοξευόμενο από καταπέλτες, αλλά κυρίως από πεπιεσμένους σίφωνες είχε την ιδιότητα να μη σβήνει στο νερό.

Αγνοούμε μέχρι σήμερα την ακριβή σύστασή του. Τα συστατικά και οι διαδικασίες παραγωγής, αλλά και εξαπόλυσής του ήταν άκρως απόρρητα μυστικά. Η αναζήτηση της χαμένης φόρμουλας έχει μονοπωλήσει σχεδόν την έρευνα γύρω από το υγρόν πυρ. Εν τούτοις θα πρέπει να γίνει αντιληπτό ως ένα ολοκληρωμένο σύστημα αποτελούμενο από διάφορα μέρη τα οποία ήταν όλα απαραίτητα για την αποτελεσματική του δράση. Πέραν του υγρού καθ’ εαυτού το σύστημα περιελάμβανε τους πυρφόρους δρόμωνες, τη συσκευή που θέρμαινε και έθετε υπό πίεση την ουσία. Τον σίφωνα που την εξαπέλυε και την ειδική εκπαίδευση των χειριστών του συστήματος των λεγομένων σιφωναρίων.

Κατά μία εκδοχή για τη φόρμουλα της εμπρηστικής ύλης το κύριο συστατικό ήταν νιτρικό κάλιο, ουσιαστικά δηλαδή ήταν μια μορφή πρώιμης πυρίτιδας. Άλλες σκέψεις οδήγησαν στο φωσφορούχο ασβέστιο ή και μίγμα των δύο. Οι περισσότεροι όμως συμφωνούν ότι το υγρόν πυρ βασίζεται στο πετρέλαιο κατεργασμένο ή μη. Οι Βυζαντινοί είχαν εύκολη πρόσβαση σε ακατέργαστο πετρέλαιο από φυσικές πηγές στην Ανατολική ακτή του Ευξείνου Πόντου. Το προϊόν αυτό αποκαλούσαν νάφθα ή μηδικό έλαιο. Πιθανόν να προσέθεταν και διάφορες ρητίνες ως πηκτικό του μίγματος.

Τακτική χρησιμοποίηση πυρπολικών 

Δεν ήταν άγνωστη η χρήση των πυρπολικών ήδη από την αρχαιότητα. Οι κάτοικοι της Τύρου κατά την πολιορκία της πόλης από τον Μεγάλο Αλέξανδρο χρησιμοποίησαν πυρπολικά για να κάψουν τον ξύλινο μόλο που κατασκεύαζαν οι Μακεδόνες προκειμένου να φτάσουν στην πόλη και να την κυριεύσουν.

Ομοίωμα πυρπολικού με σκαμπαβία.

Ναυτικό Μουσείο Ελλάδος, Αρ. Συλλογής: 218

ΦΩΤΟ: commons.wikimedia.org Badseed

Η παλαιότερη ιστορική αναφορά της χρήσης των πυρπολικών γίνεται το 415–413 π.Χ. και αφορά τη χρησιμοποίησή τους από τους Συρακουσίους εναντίον του Αθηναϊκού στόλου κατά τη Σικελική εκστρατεία. Τα χρόνια που ακολούθησαν εξακολούθησαν να θεωρούνται αποτελεσματικά όπλα κυρίως ενάντια στις γαλέρες. Η εφεύρεση του υγρού πυρός το 673 μ.Χ. από τους Βυζαντινούς επισκίασε τα πυρπολικά, η χρήση των οποίων συναντάται και πάλι κατά τις σταυροφορίες. Η εφεύρεση της πυρίτιδας και του κανονιού έριξε σε δεύτερη μοίρα τη χρήση των πυρπολικών. Το 1770 οι Ρώσοι με την εθελοντική συνδρομή του Ψαριανού Βαρβάκη κατέστρεψαν τον τουρκικό στόλο στο Τσεσμέ κάνοντας χρήση πυρπολικών. Για τη βοήθειά του αυτή ο Βαρβάκης αμείφθηκε πλουσιοπάροχα από την Τσαρίνα Αικατερίνη και εξελίχθηκε σε έναν από τους μεγαλύτερους εθνικούς ευεργέτες.

Σε όλες όμως τις ιστορικές αναφορές γίνεται λόγος για εκπίπτοντα φλεγόμενα σκάφη τα οποία αφήνονται σε κατάλληλες θέσεις και παρασύρονται από τα ρεύματα ή τον άνεμο εναντίον εχθρικού αγκυροβολημένου στόλου.

Η καινοτομία στη χρήση των πυρπολικών κατά την ελληνική επανάσταση του 1821 έγκειται αφ’ ενός στην τελειοποίηση της κατασκευής τους και αφ’ ετέρου στην κατευθυνόμενη πλεύση τους μέχρι την προσκόλλησή τους στο εχθρικό πλοίο, επ’ αγκύρα ή εν πλω.

Επομένως το πυρπολικό, ως ναυτικό όπλο των ελλήνων ήταν κανονικό πλοίο επανδρωμένο. Κατά την πυρπόληση έπρεπε να οδηγηθεί προσήνεμα από τον στόχο και να προσκολληθεί στέρεα με ειδικές αρπάγες. Στη συνέχεια ετίθετο πυρ και το πλήρωμα 20–25 άνδρες φρόντιζε έγκαιρα να διαφύγει με τη βοηθητική βάρκα, τη σκαμπαβία, από μια μικρή ξύλινη πόρτα στην πρύμη του σκάφους.

Τα πυρπολικά στην επανάσταση οφείλουν την πρώτη κατασκευή τους και την τελειοποίησή τους στον Παργινό Ιωάννη Δημουλίτσα, τον επονομαζόμενο Πατατούκο, ο οποίος από μικρός δούλευε σε Ψαριανά καράβια και στα ταξίδια του γνώρισε τα μυστικά της κατασκευής των πυρπολικών. Ο Κωνσταντίνος Νικόδημος, ένας άλλος Ψαριανός, τελειοποίησε την κατασκευή του πυρπολικού.

Οι επιθέσεις των πυρπολικών δεν γίνονταν μόνο σε αγκυροβολημένους στόχους, αλλά και μεσοπέλαγα, λόγω της εξαιρετικής ναυτοσύνης των πληρωμάτων που κατόρθωναν να λαμβάνουν θέσεις προσήνεμα των αντιπάλων. Τα πληρώματα των τουρκικών πλοίων καταλαμβάνονταν συνήθως από πανικό και δεν πρόβαλαν καμία αντίσταση αλλά προσπαθούσαν μόνο να σωθούν.

Από το 1824 που άρχισε η παρέμβαση του Αιγυπτιακού στόλου οι συνθήκες χρήσης έγιναν δυσμενέστερες διότι τα αιγυπτιακά πληρώματα ήταν εκπαιδευμένα και συγκροτημένα από εκπαιδευτές Γάλλους αξιωματικούς του Ναυτικού.

Σε κάθε περίπτωση τα πυρπολικά και η τακτική τους χρήση, όπως διαμορφώθηκε από τον Μιαούλη, αποτέλεσαν το ναυτικό τακτικό όπλο που συνετέλεσε όσο τίποτε άλλο στην επιτυχή εκπλήρωση των στόχων του επαναστατικού ναυτικού των ελλήνων. Κατά τη διάρκεια του αγώνα έγιναν 59 επιθέσεις πυρπολικών από τις οποίες οι 39 ήσαν επιτυχείς, 19 απέτυχαν και 1 αμφισβητείται.

Το πρώτο ατμοκίνητο πολεμικό πλοίο σε επιχειρήσεις , η Καρτερία

Η Καρτερία ήταν το πρώτο ατμοκίνητο πολεμικό πλοίο στην ιστορία που χρησιμοποιήθηκε σε πολεμικές επιχειρήσεις. Ναυπηγήθηκε το 1825 στο αγγλικό ναυπηγείο Greenland Dock (South) στο Rotherhithe του Λονδίνου.

Ατμήλατος Κορβέτα "Καρτερία".

Ο οπλισμός της αποτελείτο από 4 πυροβόλα των 68 λιβρών

και 4 καρρονάδες Paixhans των 68 λιβρών.

Κατασκευή: Δημήτρης Μάρας, Μικροναυπηγός,

Μηχανολόγος Μηχανικός M.Sc.

ΦΩΤΟ: www.greekshipmodels.com

Ήταν το πρώτο από τα έξι όμοια πλοία που παραγγέλθηκαν την κατασκευή του οποίου επέβλεψε ο Frank Hastings πρώην αξιωματικός του Βρετανικού Βασιλικού Ναυτικού στην υπηρεσία τότε της ελληνικής επαναστατικής κυβέρνησης, με αποτέλεσμα να είναι το μόνο που παραδόθηκε σε σχετικά καλή κατάσταση σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης ναυπήγησης.

Η παραγγελία του χρηματοδοτήθηκε από το φιλελληνικό κομιτάτο του Λονδίνου.
Η Καρτερία ήταν σκάφος 400 τόνων τροχήλατη κανονιοφόρος κινούμενη από δύο ατμομηχανές. Εναλλακτικά είχε τέσσερις ιστούς στους οποίους αναρτούσε αντίστοιχα ιστία και φυσικά πρόσθετους φλόκους.

Έφερε 4 κανόνια των 68 λιβρών. Στο κατάστρωμα είχε ειδικό φούρνο στον οποίο ερυθροπύρωνε τα βλήματα των πυροβόλων ώστε να ενεργούν και ως εμπρηστικά και να ενισχύεται έτσι η καταστρεπτική τους ικανότητα. Η χρήση των πυροβόλων είχε τελειοποιηθεί από τον ίδιο τον κυβερνήτη Frank Hastings ο οποίος διέθετε πολλές και σημαντικές για την εποχή του γνώσεις για τα πυροβόλα και την πυροβολική.

Το πλοίο τέθηκε σε επιχειρησιακή ετοιμότητα το 1826. Υπήρξε το πρώτο παγκοσμίως ατμοκίνητο πολεμικό πλοίο με πολεμική δράση. Το πρώτο ατμοκίνητο που ναυπηγήθηκε ήταν το αμερικανικό USS Demologos το οποίο τέθηκε σε λειτουργία το 1814 και διέθετε 30 πυροβόλα, αλλά δεν έλαβε ποτέ μέρος σε ναυμαχία.

Η Καρτερία υπό τον Hastings έδρασε επιτυχώς σε αρκετές περιπτώσεις με πλέον επιτυχημένη επιχείρηση την επιδρομή στο λιμάνι της Ιτέας στον Κορινθιακό κόλπο, στις 29/30 Σεπτεμβρίου 1827 κατά την οποία βύθισε ή ανατίναξε 9 οθωμανικά πλοία.

Το πρώτο πολεμικό πλοίο με στρεπτά πυροβόλα , ο Βασιλεύς Γεώργιος

Η εμπειρία του Κριμαϊκού πολέμου εισήγαγε στο Βρετανικό Ναυτικό το δόγμα «Turn the gun, not the ship» δηλαδή στρέψατε το πυροβόλο και όχι το πλοίο. Μέχρι τότε τα πολεμικά πλοία ήταν ιστιοφόρα και έφεραν πυροβόλα με σταθερή κατεύθυνση στο εγκάρσιο. Το δόγμα ήταν «όσο το δυνατόν περισσότερα πυροβόλα» στις δύο πλευρές του πλοίου (Broadsides).

Το 1855 ο Πλοίαρχος του Βρετανικού Ναυτικού Cowper Phipps Coles επιστρέφοντας από τον Κριμαϊκό πόλεμο κατοχύρωσε την ιδέα του, που είχε εκεί εφαρμοσθεί με επιτυχία, της δημιουργίας ενός στρεφόμενου πυροβόλου, του οποίου η ομοχειρία προστατευόταν από ένα πυργίσκο.

Το Βρετανικό Ναυαρχείο, υπό την πίεση της κοινής γνώμης περισσότερο παρά από τάση υιοθέτησης των καινοτομιών, αποφάσισε να πειραματισθεί με την ιδέα του Coles και να κατασκευάσει ένα τύπο πολεμικού πλοίου που ονομάσθηκε «Turret ship». Δεδομένου όμως ό,τι οι μηχανές πρόωσης εκείνη την εποχή ήσαν ακόμη αδύναμες δεν ήταν δυνατόν να εισαχθούν σε ωκεανοπόρα πολεμικά πλοία, τα οποία εξακολουθούσαν να είναι αμιγώς ιστιοφόρα.

Θωρακοβάρις «Βασιλεύς Γέωργιος».

ΦΩΤΟ: Αντιναυάρχου ΠΝ ε.α. Κ. ΠΑΪΖΗ-ΠΑΡΑΔΕΛΗ,

«Τα ΠΛΟΙΑ του ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ 1829-1999»,

εκδ.Αστραία, σελ. 43.

Από την άλλη πλευρά ο συνδυασμός ιστών, ιστίων, εξαρτίας και ικανοποιητικών τομέων βολής για τα πυροβόλα των πύργων δεν ήταν δυνατόν να επιτευχθεί. Έτσι αποφασίστηκε η ιδέα του πύργου με το στρεπτό πυροβόλο να εφαρμοσθεί σε πλοία παράκτιας άμυνας που έφεραν μηχανές πρόωσης και έλικες.

Ο Coles δυσαρεστήθηκε από την απόφαση του Βρετανικού Ναυαρχείου και αποφάσισε να ναυπηγήσει μόνος του ένα πολεμικό πλοίο με δύο τύπους πρόωσης, μηχανές και ιστία, όπως άλλωστε ήταν συνηθισμένο εκείνη την εποχή, να το εξοπλίσει με στρεπτά πυροβόλα εντός πύργων και να αποδείξει έτσι ότι θα μπορούσε να αποτελέσει κανονικό πλοίο εντασσόμενο στον στόλο.

Η παραγγελία δόθηκε από τον Coles στο ναυπηγείο Laird Brothers’ Merseyside yard. Ο ίδιος ο Coles συνέταξε τις προδιαγραφές του πλοίου οι οποίες συνάντησαν την σφοδρή κριτική του Ναυαρχείου με το αιτιολογικό ότι δημιουργούσαν ένα πλοίο βαρύ, με κέντρο βάρους ψηλά, με μικρό ύψος καταστρώματος από την επιφάνεια της θάλασσας, μόλις 8 ft, δηλαδή 2,4 μ.

Το πλοίο που ονομάστηκε HMS Captain διέθετε δύο πύργους των δύο πυροβόλων 12 ιντσών και δύο πύργους με μονά πυροβόλα των 7 ιντσών.

Λόγω πλημμελούς επιτήρησης κατά την ναυπήγηση τελικά έγινε 747 τόνους βαρύτερο, το ύψος του καταστρώματος από τη θάλασσα ήταν μόνο 6 πόδια και 6 ίντσες (1,98 μ.), το βύθισμα μεγάλωσε κατά 22 ίντσες (0,56 μ.) και το κέντρο βάρους ανυψώθηκε κατά περίπου 10 ίντσες.

Το πλοίο μετά επιτυχείς δοκιμές εντάχθηκε στον Βρετανικό στόλο τον Απρίλιο του 1870.

Στις 6 Σεπτεμβρίου 1870 ο στολίσκος της Μάγχης έπλεε στον Βισκαϊκό και το HMS Captain βρισκόταν στη γραμμή έχοντας ως επιβάτη τον ίδιο τον Coles. Λίγο μετά τα μεσάνυχτα το πλοίο έπαιρνε κλίσεις 18 μοιρών και διατάχθηκε μείωση της ιστιοφορίας. Πριν προλάβει να εκτελεστεί η διαταγή του κυβερνήτη το πλοίο αναποδογύρισε και πήρε μαζί του περίπου 480 ζωές. Μόνο 18 άτομα σώθηκαν από το πλήρωμα έχοντας επιβιβασθεί σε μια βάρκα που κατόρθωσε να απελευθερωθεί.

Η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να είχε σχέση με αυτές τις εξελίξεις στο Βρετανικό Ναυτικό καθώς μόλις και μετά βίας τότε είχε αρχίσει να προσαρμόζεται στη βιομηχανική επανάσταση. Τη δεκαετία του 1860 τρία ήταν τα κύρια γεγονότα στη χώρα: η ενθρόνιση του Γεωργίου Α΄ το 1863, η επιστροφή των Ιονίων Νήσων το 1864 και η Κρητική επανάσταση 1866-68 την οποία η Ελλάδα ενίσχυσε κρυφά.

Το τουρκικό ναυτικό ήταν ισχυρότατο με πολλές ατμοκίνητες ελικοφόρες Φρεγάτες αγγλικής και γαλλικής κατασκευής. Αντίθετα το ελληνικό ναυτικό, με τα λίγα πλοία του, περιοριζόταν σε καθήκοντα αστυνόμευσης ακτών και παρέτασσε μόνο τον ατμοδρόμωνα των 32 πυροβόλων ΑΜΑΛΙΑ και 6 ατμοημιολίες τύπου ΣΑΛΑΜΙΝΙΑ με ένα πυροβόλο των 3 ιντσών καθεμία.

Η αποτυχία της Κρητικής επανάστασης ώθησε την Κυβέρνηση Κουμουνδούρου στην εσπευσμένη παραγγελία δύο πλοίων. Στην Τεργέστη παραγγέλθηκε ο Θωρακοδρόμων Βασίλισσα Όλγα με πανιά και ατμό και το 1868 στην Αγγλία, στο ναυπηγείο Thames Iron Works–London το Θωρηκτό Βασιλεύς Γεώργιος, επί του οποίου σχεδιάστηκε η τοποθέτηση στρεπτών πυροβόλων.

Ήταν πράγματι εκπληκτική η απόφαση της τότε ηγεσίας του Πολεμικού Ναυτικού να παραγγείλει ένα πλοίο τόσο πρωτοποριακό για τα δεδομένα της εποχής, όταν μάλιστα η σχεδίαση προκαλούσε εκείνη την περίοδο θύελλα αντικρουόμενων απόψεων και σχολίων στο Βρετανικό Ναυτικό. Έτσι ο Βασιλεύς Γεώργιος παραγγέλθηκε στα πρότυπα του HMS Captain μικρότερο στο μήκος κατά το 1/3 και έφερε δύο αντί τέσσερα πυροβόλα εντός κλειστού πύργου πρώραθεν της καπνοδόχου.

Ο Βασιλεύς Γεώργιος κατέπλευσε τελικά στην Ελλάδα τον Φεβρουάριο του 1870 υπό τις επευφημίες και ενθουσιασμό του λαού.

Το Θωρηκτό υπηρέτησε πιστά και επιτυχώς τις ανάγκες του ελληνικού ναυτικού και έμεινε στην παγκόσμια ιστορία ως το δεύτερο πλοίο μετά το HMS Captain με στρεπτά πυροβόλα. Δεδομένου του άτυχου τέλους του βρετανικού πλοίου μπορεί να υποστηριχθεί ο ισχυρισμός ότι ο Βασιλεύς Γεώργιος ήταν το πρώτο πλοίο με στρεπτά πυροβόλα που σταδιοδρόμησε σε στόλο. ΄Ελαβε μέρος στον άτυχο πόλεμο του 1897, αρχικά στον βομβαρδισμό του φρουρίου της Πρεβέζης και αργότερα στις επιχειρήσεις του Αιγαίου.

http://perialos.blogspot.gr/2013/10/blog-post.html

 

Για το Β΄ και τελευταίο ΜΕΡΟΣ πιέσατε ΕΔΩ